Ciekawe miejsca i zabytki - informacja turystyczna

Historia Cypru

Atrakcje turystyczne CyprNajstarsze znaleziska na Cyprze wskazują, że wyspa była zamieszkana już od XIII wieku p.n.e. Osadnikami byli tu Grecy i przez pierwsze wieki Cypr znajdował się pod wpływem ich kultury. Następne 2 tysiące lat to wpływ kultury rzymskiej i bizantyjskiej. Na Cyprze znajdziemy wiele starożytnych pamiątek świadczących o mieszaniu się tych kultur. W 1191 r. Ryszard Lwie Serce zajął wyspę, co doprowadziło do jej odseparowania od prawosławnej Grecji. W 1570 roku z kolei wyspę podbili Turcy Osmańscy. Osiedliła się tam ludność całkowicie kulturowo odmienna od rdzennej, która jednak szybko się asymilowała i dostosowała do etnicznej struktury wyspy. Mino, iż Turcy nie prowadzili przymusowej ani systematycznej islamizacji zajętego obszaru, to jednak znaczna część Cypryjczyków przyjmowała tę wiarę, aby nie być postrzegana jako ludność drugiej kategorii. Przez blisko 300 lat panowania Turcy doprowadzili Cypr do upadku i częściowego wyludnienia. Był to powód niezadowolenia Greków, którzy w 1821 roku wzniecili powstanie. W odwecie Turcy powiesili patriarchę Konstantynopola na bramie jego stambulskiego pałacu, a arcybiskupa Cypru Cypriana, na drzewie rosnącym na rynku w Nikozji. Oprócz tego zabito 3 biskupów i 400 notabli grecko - cypryjskich.
Podczas trwania wojny turecko - rosyjskiej w latach 1876-1878 Wielka Brytania i Francja, aby uniemożliwić Imperium Rosyjskiemu objęcie kontroli na Morzu Śródziemnym i umocnienia swoich wpływów na Bałkanach, rozpoczęły okupację Cypru. W czerwcu 1878 roku Anglia i Turcja podpisują tajną konwencję cypryjską, kwestionującą postanowienia Pokoju z San Stefano. Na jej podstawie Anglia objęła w posiadanie Cypr, gwarantując zamieszkującym tu Turkom wolność religijną i jednocześnie zobowiązała się do wypłacania Turcji odszkodowania w wysokości prawie 93 tysięcy funtów rocznie, aż do czasu, gdy Rosja odda Turcji tereny podbite w Armenii.
Z biegiem lat Turcy zaczęli tracić poparcie Londynu ze względu na rosnące ekonomiczne i polityczne wpływy niemieckie nad Bosforem. 5 listopada 1914 roku Wielka Brytania oficjalnie anektowała Cypr, gdy Turcja stanęła po stronie mocarstw centralnych, a już w 1915 roku został on obiecany Grecji w zamian za udział w I Wojnie Światowej po stronie Ententy. Jednak sprzeciwiła się temu Francja, która uważała, że bez jej zgody Anglia nie może dokonywać żadnej cesji wyspy i od 1 maja 1925 roku wyspa oficjalnie nosiła status kolonii brytyjskiej.
Sytuacja uległa zmianie w 1950 roku, gdy zorganizowano plebiscyt, w którym ludność grecka na Cyprze opowiedziała się za przyłączeniem do Grecji. Jednak wyniki tego głosowania nie zostały uznane przez władze brytyjskie oraz Turcję. 1952 roku Grecy powołali podziemną armię EOKA, na której czele stanął Jeorjos Grivas „Dighenis”. Grecja szkoliła jej bojowników i wywiad oraz dostarczała na wyspę broń. Wiosną 1956 roku rozpoczęła się regularna wojna domowa. Jednak w wyniku przewagi militarnej Brytyjczyków, Grivas wycofał się w góry Troodos. Rozpoczęto wojnę partyzancką, a w marcu 1957 roku doszło do zawieszenia broni. Turcy zaproponowali podział wyspy: 2/3 dla Grecji, 1/3 dla nich, jednak propozycja ta została odrzucona. Sprawiło to zaostrzenie konfliktu wśród ludności greckiej i tureckiej. Zaczęło dochodzić do licznych zamieszek. Rozpoczęły się masowe aresztowania. W odwecie Grecy dokonywali zamachów na brytyjskich dowódców. Aby Zatrzymać rozlew krwi władze rozpoczęły rozmowy na temat niepodległości Cypru. Na ich mocy Cypr miał się stać republiką rządzoną przez reprezentantów obu walczących narodów. W konstytucji przewidziano, że prezydentem miał być Grek, a wiceprezydentem Turek, a Turkom przysługiwało prawo weta wobec decyzji parlamentu bądź rządu. Sytuacja ta paraliżowała państwo, gdyż w sztuczny sposób dzieliła władzę między Greków i Turków, przeważnie niechętnych do współpracy. 16 sierpnia 1960 r. Cypr w końcu odzyskał niepodległość. 21 grudnia 1963 roku do akcji powróciła jednak EOKA, wzniecając rozruchy i niszczono tureckie. W czerwcu 1964 roku Grivas rozpoczął ofensywę miasteczka Mansura i Kokkina. W odwecie tureckie lotnictwo rozpoczęło naloty bombowe na Cypr. 15 listopada 1967 roku Grivas zaatakował tureckie Agios Teodoros i Kofinu, a Turcja w odwecie rozpoczęła przygotowania do operacji lądowej na Cyprze. W końcu 20 lipca 1974 roku wojska tureckie rozpoczęły inwazję. Piechota zajęła przyczółek w rejonie Kyrenii, a spadochroniarze zajęli turecką część Nikozji. 21 lipca samoloty tureckie popełniły błąd, który zadecydował o losach wojny. Samoloty zaatakowały własną flotę, zatapiając niszczyciel „Kocatepe” i ciężko uszkadzając dwa pozostałe i 22 lipca Turcy zgadzają się na zawieszenie broni. W grudniu 1974 roku rozpoczęto grecko - tureckie negocjacje trwające 3 lata, które jednak nie przyniosły żadnych rezultatów. Do kolejnych rozmów doszło w listopadzie 1980 roku. Tym razem przy asyście ONZ. Rok później ustalono, że 30% wyspy będzie pod kontrolą turecką, a w maju 1983 roku ONZ nakazało wojskom tureckim opuszczenie wyspy. Szansę na zakończenie wieloletniego konfliktu dało dopiero rozszerzenie Unii Europejskiej. W związku z tym w kwietniu 2004 roku rozpisano referendum. Turcja namawiała do głosowania za zjednoczeniem i 65% Turków głosowało za. Jednak 3 Greków opowiedziało się przeciw. Jednak zgodnie z decyzją podjętą w 2002 roku na szczycie w Kopenhadze, cały Cypr został włączony do Unii Europejskiej.