Ciekawe miejsca i zabytki - informacja turystyczna

Zabytki Rudy Śląskiej

Zabytki Rudy ŚląskiejGranice obecnej Rudy Śląskiej zostały wytyczone po scaleniu kilku mniejszych miejscowości. Kilka z nich wywodzi się ze Średniowiecza, jednak rozwój tych miasteczek nastąpił dopiero w XIX wieku, gdy na tych terenach zaczął rozwijać się przemysł ciężki.
Najstarszą dzielnicą jest dzielnica nazywana dziś Ruda, która istniała jako wieś już w XIII wieku. Pierwsze wzmianki o jej istnieniu pochodzą z roku 1243. Jej nazwa wzięła się od wydobywania tu rudy żelaza. Z kolei nazwa innej średniowiecznej wsi „Orzegłowy”, której tereny nazywane są dzisiaj dzielnicą Rudy Śląskiej o nazwie „Orzegów” – wywodzi się od wykopywania przez chłopów pracujących przy orce, ludzkich czaszek pozostałych w ziemi po najazdach Tatarów.
Nazwa dzielnicy „Kochłowice” związana jest z osobą Kochła, którego własnością były łąki nad Kłodnicą. Nazwa „Kochłowice” (Kochłowa Łąka) po raz pierwszy pojawia się w dokumentach w roku 1360. Rzeka Kłodnica ta dała nazwę kolejnej wsi – Kłodnicy powstałej w roku 1478, a jej dopływ Bielcza stał się podstawą do nadania nazwy następnej średniowiecznej wiosce - „Bielszowice”.
W II połowie XVII wieku na terenach wsi „Ruda”, po raz pierwszy na Śląsku odkryto węgiel kamienny, a pierwsza kopalnia „Brandenburg” powstała tu w roku 1752. Z kolei 1889 roku również we wsi „Ruda” zainstalowano elektryczne oświetlenie. Była to pierwsza tego typu inwestycja na terenach Rzeszy Niemieckiej, w granicach której wieś ta wtedy leżała.
Pomimo bogatej historii miasta, trudno znaleźć serwisy internetowe, które dokładnie opisują jej historię i pozostałe tu do dnia dzisiejszego zabytki. Niestety nie wszystkie dotrwały do naszych czasów. Warto wspomnieć o nieistniejącym już Zamku w Rudzie z 1401 roku czy pierwszym drewnianym kościółku z 1440 roku zbudowanym na terenie dzisiejszych Bielszowic.
Zabytkami, które do dziś możemy zwiedzać na terenach kolejnych dzielnic Rudy Śląskiej są:

Budynki warowne, publiczne i przemysłowe:
- Grodzisko Kochłowickie funkcjonujące pomiędzy XIII a XV wiekiem. Jest najstarszym zachowanym zabytkiem Rudy Śląskiej. Gródek składa się z dwóch części: stożka, na którym znajdowała się drewniana wieża, oraz podgrodzia. Posiada dobrze zachowaną od strony północnej fosę
- Kochłowicki rynek - Średniowieczny układ lokacyjny wsi. Owalny rynek z promieniście wychodzącymi ulicami.
- Pałacyk Donnersmarcków z połowy XVIII wieku w dzielnicy Halemba
- Młyn nad rzeką Kłodnicą z II połowy XIX wieku w dzielnicy Halemba
- Wieża wyciągowa szybu „Andrzej” z lat 70-tych XIX wieku w dzielnicy Wirek.

Budynki sakralne:
- Sanktuarium Matki Boskiej z Lourdes z 1806 roku. Znajduje się w centralnym miejscu Kochłowickiego rynku. Jest to późnobarokowa, murowana budowla wzniesiona w miejscu wcześniejszego drewnianego kościoła z 1670 roku. Wyposażenie wnętrza przeniesione zostało z pierwszego kościółka: 10 głosowe organy, balaski, balustrada chóru, późnobarokowa wisząca ambona i kamienna chrzcielnica. Dołożono XIX-wieczne wyposażenie: witraże w prezbiterium z 1885 roku i ołtarze boczne.
- Kościół ścięcia św. Jana Chrzciciela wybudowany między 1868 – 1871 rokiem w dzielnicy Godula
- Kościół pod wezwaniem św. Marii Magdaleny z 1883 roku w dzielnicy Bielszowice
- Wczesno-neogotycki Kościół Matki Boskiej Różańcowej z 1890 roku w dzielnicy Halemba
- Kościół pod wezwaniem św. Michała Archanioła w dzielnicy Orzegów zbudowany w latach 1894-1895 a rozbudowany w 1911-1912
- Kościół pod wezwaniem Świętej Trójcy z 1902 roku, wzniesiony w stylu neoromańskim. Budynek posiada elewację zewnętrzna pokrytą piaskowcem i oryginalne, XIX-wieczne wyposażenie wnętrza.
- Neogotycki kościół ewangelicko-augsburski z 1902 roku w Wirku.
- Kościół pod wezwaniem św. Wawrzyńca i Antoniego z 1907 roku w dzielnicy Wirek. Jest to trójnawowa bazylika wzniesiona w stylu neogotyckim z elementami neoromanizmu w miejscu wcześniejszego kościoła z 1874 r. Na uwagę zasługuje masywna wieża wzorowana na ottoński westwerk, nakryta dwuspadowym dachem z sygnaturką.
- Kościół pod wezwaniem św. Pawła z 1912 roku. Jest to potężna neoromańska bazylika z masywną wieżą. Uwagę przykuwają tu bogate zdobienia elewacji kościoła, nawiązujące do sztuki bizantyjskiej. Kościół znajduje się w dzielnicy Nowy Bytom
- Kościół pod wezwaniem Matki Boskiej Różańcowej w Rudzie
- Sanktuarium pod wezwaniem Świętego Józefa w Rudzie

Osiedla robotnicze:
- Kolonia robotnicza Ficinus z 1867 roku przy ulicy Kubiny w Wirku. Kolonię tworzą 6-piętrowe domy robotnicze zbudowane dla pracowników kopalni węgla kamiennego „Gottessegen”. Kolonia ta jest jedną z najstarszych osiedli na Górnym Śląsku.
- Osiedle Kaufhaus z 1880 roku w Nowym Bytomiu. Osiedle robotnicze pracowników huty „Pokój”,
- Kolonie robotnicze przy ulicach Kościelnej, Staszica i Wolności w Rudzie